Vrijheid fondsbeheerder aan banden

De meeste actief beheerde beleggingsfondsen kunnen niet onbeperkt afwijken van de index die zij proberen te verslaan. Zij moeten zich houden aan een maximale ‘tracking error’, een maatstaf  die aangeeft in hoeverre het rendement van het fonds afwijkt van het rendement van de benchmark van het fonds ofwel de index die ze proberen te verslaan. Een fonds met een lage maximale tracking error moet (vóór kosten) vrij dicht bij de benchmark blijven. Een fonds met een hoge maximale tracking error heeft meer vrijheid om van de benchmark af te wijken.

Vrijheid

De beheerders van actief beheerde fondsen zijn niet blij met deze tracking error. Zeker niet als die gering is. Zij zijn van mening dat een smalle tracking error hun de speelruimte ontneemt om sterke accenten in hun beleggingsportefeuilles te leggen, waardoor ze met hun hoge kosten vrijwel gedoemd zijn bij de index achter te blijven. Beheerders van actieve fondsen hebben liever een hoge of geen tracking error zodat zij meer ruimte krijgen om van de benchmark af te wijken. Zij willen hun ideeën over wat goede en slechte beleggingen zijn krachtiger tot uiting kunnen brengen in de fondsen die zij beheren.

Risico

Hun bazen, de directies van de fondshuizen, zijn hier echter terughoudend mee. Zij realiseren zich dat ze een groot risico nemen als ze hun fondsbeheerders te veel vrijheid geven. Het schept weliswaar de ruimte om, als het goed gaat, een beter rendement te behalen. Maar het tegenovergestelde is ook waar. Als ze fouten maken zal dat ook veel sterker doorwerken in de resultaten. En de ervaring leert dat sterk achterblijvende rendementen vaak tot een grote uitstroom van beleggers leidt. Zie wat er de afgelopen jaren bij OBAM is gebeurd. Dat de directies van fondshuizen hun fondsbeheerders aan banden leggen duidt erop dat zij er kennelijk niet gerust op zijn dat meer vrijheid voor hun fondsbeheerders positief zal uitpakken.

Mixfondsen als voorbeeld

Een onderzoek eind 2012 van Fitch Rating naar de prestaties van mixfondsen laat zien dat deze zorg niet ongegrond is. Mixfondsen zijn beleggingsfondsen die in meerdere beleggingscategorieën beleggen zoals aandelen, obligaties, vastgoed, grondstoffen etc. In het onderzoek werd een onderscheid gemaakt tussen statische mixfondsen waarvan de beleggingsmix (verdeling over aandelen, obligaties etc.) min of meer vast staat en dynamische mixfondsen waarbij de beheerders vrij waren om de mix naar eigen inzicht te wijzigen.

Weinig vertrouwen

Uit het onderzoek bleek dat de dynamische mixfondsen behoorlijk achterbleven bij de statische mixfondsen. De beheerders van de dynamische mixfondsen hadden de prestaties van de verschillende beleggingscategorieën verkeerd ingeschat. En omdat zij de vrijheid hadden om dit in hun portefeuilles door te voeren bleven hun prestaties achter bij de mixfondsen die deze vrijheid niet hadden. In beleggingsfondsenland leidt vrijheid meestal niet tot blijheid.