Over obligaties

Overheden en bedrijven geven obligaties uit om kapitaal aan te trekken. Een obligatie is een lening die recht geeft op een - meestal vaste - rentevergoeding en terugbetaling van het geleende bedrag aan het einde van een van tevoren vastgestelde looptijd. Net als aandelen worden ook obligaties op de beurs verhandeld en hebben ze een koers die kan stijgen of dalen, afhankelijk van vraag en aanbod. Dus ook bij het beleggen in obligaties is het mogelijk koerswinst of -verlies te maken.


Rendement

Als u gaat beleggen in obligaties wilt u natuurlijk graag weten welk rendement u mag verwachten. Dat is echter moeilijk te zeggen. Omdat obligatiekoersen niet te voorspellen zijn. Normaal gesproken zijn historische rendementen de beste indicator van toekomstige rendementen. Maar met de extreem lage rente van dit moment zitten we in een situatie die nooit eerder is voorgekomen en zijn in het verleden behaalde rendementen minder betrouwbaar als indicator van wat we in de toekomst mogen verwachten.


Risico

Obligaties zijn er in allerlei soorten en maten. Van heel veilig tot zeer risicovol en alles ertussenin. Het risico van een obligatie hangt vooral van drie kenmerken af.

  1. De kredietwaardigheid van de uitgevende instelling (overheid of bedrijf). Dit bepaalt hoe waarschijnlijk het is dat aan de betalingsverplichtingen (rente en aflossing) wordt voldaan. Een obligatie uitgegeven door Argentiniƫ of een MKB bedrijf dat nauwelijks winst maakt is risicovoller dan een Nederlandse staatsobligatie.
  2. De looptijd van de obligatie. Dit bepaalt hoe gevoelig de obligatie is voor renteschommelingen. Als de rente stijgt, dan dalen de koersen van obligaties. Maar de koeren van langlopende obligaties dalen harder dan de koersen van kortlopende obligaties. Langlopende obligaties zijn dus risicovoller dan kortlopende obligaties.
  3. De valuta van de obligatie. Als dat een andere valuta is dan de euro (en het valutarisico wordt niet afgedekt) dan kunnen wisselkoersschommelingen tot grote verliezen leiden.

In de beleggingsfilosofie van Meesman zijn aandelen voor de groei van het vermogen en obligaties voor behoud van het vermogen. Obligaties zijn er dus om het risico van de beleggingsportefeuille te beperken, voor wie niet alles in aandelen kan of wil beleggen. Daarom beleggen de Meesman obligatiefondsen alleen in relatief veilige obligaties. Dat zijn obligaties met een relatief hoge kredietwaardigheid, een relatief korte looptijd en zonder valutarisico.

Veilige obligaties kunnen wel iets in waarde dalen maar dat zal in de regel niet erg veel zijn. Zeker niet zoveel als aandelen. En bij een ernstige crisis op de aandelenmarkt, als de aandelenkoersen hard onderuit gaan, behouden ze veelal hun waarde of worden ze meer waard. Waardoor ze het verlies op aandelen enigszins compenseren.

Aandelencrises sinds 1950
Datum aandelencrisis Verlies aandelen Winst veilige obligaties
December 1972 - December 1974 -50% +7%
September 2000 - Maart 2003 -54% +23%
Juni 2007 - Maart 2009 -49% +12%