Economie als leidraad

Het jaar 2011 zit er nog niet helemaal op maar het terugblikken is al begonnen. Wat opvalt is dat vrijwel alle banken er weer naast zaten met hun voorspellingen voor de financiële markten. Grote Nederlandse banken (ING, Rabo), kleine Nederlandse banken (SNS, Van Lanschot) en grote wereldwijde spelers (RBS, JP Morgan, Merrill Lynch, Nomura, Schroders) voorspelden begin dit jaar allemaal dat de aandelenbeurzen in 2011 mooie winsten zouden laten zien en de meeste voorspelden ook dat aandelen het beter zouden doen dan staatsobligaties. Het liep anders.

Isaac Newton

Voor wie bekend is met (onafhankelijk) onderzoek naar de waarde van voorspellingen over financiële markten is dit natuurlijk geen verrassing. De uitkomsten van de vele onderzoeken zijn overduidelijk: consistent goed voorspellen hoe koersen zich zullen bewegen is niet te doen. Sir Isaac Newton had dit driehonderd jaar geleden al door. Na veel geld te hebben verloren op de beurs kwam hij tot de volgende conclusie: ‘Ik kan de bewegingen van hemellichamen berekenen maar niet de gekte van mensen’.

Economie als leidraad

In een recent interview voor fonds.nl gaf Pieter Wind, van ING Investment Management, onlangs een aardig inkijkje in één van de vele valkuilen waar marktvorsers mee te maken hebben. Hij zei: ‘Mijn simpele doel om de juiste beleggingsconclusies te trekken, is niet gemakkelijk gebleken. De economische analyse was vrij accuraat, maar de gevolgtrekkingen voor de aandelen- en obligatiemarkten vereisten wel bijsturing. Het is niet het aandelenjaar geworden dat we in eerste instantie verwachtten.’

Hij had de economische ontwikkeling dus vrij aardig voorzien maar de gevolgen daarvan voor de beurzen bleken toch heel anders dan gedacht. (Het woord ‘bijsturing’ is uiteraard een understatement.) Pieter Wind legt zijn vinger hier op de zere plek. Zelfs al lukt het om de economie goed in te schatten (wat al moeilijk genoeg is, zo liet het CPB onlangs weten bij haar 50-jarig jubileum), dan helpt dat je niet of nauwelijks om in te schatten welke richting de beurs op gaat.

Jaap van Duijn

Ook Jaap van Duijn, oud-beheerder van Robeco, kan hierover meepraten. Een enkele uitglijder daargelaten (Eind 2007: 'De kredietcrisis zullen we in 2008 vergeten zijn') waren zijn economische analyses over het algemeen niet slecht. Ook zijn recente boek De Schuldenberg geeft een aardige analyse van hoe we er economisch voor staan. Met zijn voorspellingen voor de financiële markten sloeg hij daarentegen de plank vaak mis.

Peter Lynch

Een goede econoom maakt nog geen goede belegger. Van de weinige echt succesvolle beleggers stellen de meeste, waaronder Warren Buffett en Peter Lynch (van het destijds zeer succesvolle Fidelity Magellan Fund), niet voor niets dat de economie proberen te voorspellen zinloos is. Het leidt alleen maar af. ‘If you spend more than 13 minutes analyzing economic and market forecasts, you've wasted 10 minutes’, aldus Peter Lynch.

Munt opgooien

Beleggers zullen altijd wel aan de lippen van economen blijven hangen. Mensen hebben nou eenmaal behoefte aan duiding, ook al leert de ervaring dat je er als belegger weinig aan hebt. Een andere bekende uitspraak van Peter Lynch was: ‘Absent a lot of surprises, stocks are relatively predictable over twenty years. As to whether they're going to be higher or lower in two to three years, you might as well flip a coin to decide.’ Binnenkort komen de voorspelling voor 2012 er weer aan. U weet hoeveel waarde u eraan moet hechten.