Goud hype?

Op de financiële markten zijn zeepbellen van alle tijden. Van de Nederlandse tulpenmanie in de 17e eeuw tot de wereldwijde internethype eind vorige eeuw. Achteraf is het altijd onbegrijpelijk dat het heeft kunnen gebeuren en dat iedereen zich (weer) heeft laten meeslepen. Maar op het moment zelf heerst er een stemming die beleggers verblindt voor het maken van rationele afwegingen. Mervyn King, de gouverneur van de Engelse centrale bank, schat dat er minstens iedere tien jaar kans is op een zeepbel. Vijf jaar is te kort omdat mensen zich de vorige zeepbel dan nog herinneren. Volgens deze vuistregel zijn we na de hype in IT-aandelen eind vorige eeuw nu toe aan onze volgende zeepbel.

Kenmerken hype

Beursbubbels zijn uitvoerig bestudeerd. Er zijn een aantal belangrijke kenmerken waaraan een hype te herkennen is.

• De prijzen zijn recent sterk gestegen. Ze breken oude records.
• De media berichten hier uitvoerig over met voorbeelden van geweldige rendementen en mensen die er veel mee hebben verdiend
• Iedereen is optimistisch. De stemming is euforisch.
• Volgens ‘deskundigen’ staan alle seinen (nog steeds) op groen
• Iedereen wordt bevangen door de kans op snelle, makkelijke winst. Ook mensen die zich gewoonlijk niet of nauwelijks met beleggen bezighouden
• Mensen die waarschuwen voor een zeepbel worden weggezet met het argument dat zij het niet begrijpen. Deze keer is alles anders.

Kijken we naar wat er zich nu afspeelt op de goudmarkt, dan zijn veel van deze kenmerken te herkennen. Het wordt steeds moeilijker om je aan de indruk te onttrekken dat we hier met een bubbel te maken hebben.

Goudprijs

De laatste grote piek van de goudprijs was in 1980. Toen werd een prijs bereikt van rond de $850 per Troy ounce. Daarna is de goudprijs in elkaar geklapt om vervolgens zo’n 20 jaar lang te schommelen tussen een koers van $250 en $450. Begin van deze eeuw is de prijs aan een enorme opmars begonnen. Tussen 2000 en 2005 is de goudprijs verdubbeld. In de vier jaar daarna nog eens. En sindsdien is die alleen maar verder gestegen. De goudprijs ligt nu iets onder de $1.400. Meer dan het vijfvoudige van tien jaar geleden.

Media

In de media wordt uitvoerig bericht over de goudprijs die het ene record na het andere breekt. Paginagrote artikelen met steil stijgende grafieken. Op internet wordt er druk over gediscussieerd, door alles en iedereen. Op televisie mogen allerhande ‘deskundigen’ komen uitleggen wat er aan de hand is en wat zij verwachten dat er gaat gebeuren. Deskundigen die er vaak zelf belang bij hebben dat de prijsstijgingen aanhouden. Zelden zie je een nuchtere opmerking over hoe moeilijk het is om de toekomst te voorspellen, ook die van de goudprijs.

Advertenties om in goud te beleggen zie je ook overal. Advertenties waarin wordt gepronkt met de mooie rendementen over de afgelopen twee, drie jaar. Over de lange termijn wordt niet gesproken. Dat zou een heel ander beeld geven.

Hype?

De koersontwikkeling en de media aandacht hebben duidelijk de kenmerken van een hype. Bekende speculanten als George Soros en Jim Rogers hebben de goudmarkt ook al als zodanig getypeerd. En in Duitsland kan je nu zelfs goud kopen bij discount supermarkt Lidl en drogisterij Schlecker. Eén ding is dan zeker: de alarmbellen rinkelen.

Betekent dit dat de bubbel nu op knappen staat? Dat weten we niet. Een hype kan lang aanhouden. Alan Greenspan sprak in 1996 over irrational exuberance op de beurs. Het zou nog vier jaar duren voordat die bubbel begon leeg te lopen. Hoe de goudprijs zich nu verder gaat ontwikkelen weet niemand. Dat is niet met enige mate van zekerheid te voorspellen. Wat wel zeker is, is dat beleggers die nu instappen de bodem van de markt al lang hebben gemist. De kans dat het mis gaat wordt steeds groter. Hebzucht is een slechte raadgever.