Economische voorspellingen? Hetzelfde als muntje opgooien!

calculator.png04 februari 2016

Politici twijfelen steeds meer aan de modellen die ten grondslag liggen aan de economische analyses en voorspellingen van het Centraal Planbureau (CPB). Wouter Koolmees, D66-kamerlid, heeft het over ‘een zekere schijnzekerheid’.

Dat is voorzichtig uitgedrukt. Economische ontwikkelingen voorspellen is heel moeilijk. De grote omslagpunten van tevoren zien aankomen is zelfs notoir moeilijk. De werking van de economie is nou eenmaal veel te complex om in een model te kunnen vatten.

CPB kan niet voorspellen
Dat de rekenmeesters van het CPB ook niet in de toekomst kunnen kijken mag niemand verbazen. Een aantal oud-directeuren van het CPB hebben dit, na hun vertrek, duidelijk gemaakt. ‘Niemand kan het voorspellen. Het weer is een chaotisch systeem. De economie nog chaotischer.’ Aldus Coen Teulings, directeur van 2006 tot 2013. ‘De toekomst is fundamenteel onzeker en onvoorspelbaar’, vertelde Gerrit Zalm, directeur van 1989 tot 1994, bij het 65-jarige jubileum van het CPB. ‘Met modellen kun je goed het verleden voorspellen’, was de rake analyse van Peter de Ridder, directeur van 1984 tot 1989.

IMF kan het ook niet
Dat economen slecht zijn in het voorspellen van de omslagpunten wordt geïllustreerd door een onderzoek van het gerenommeerde Engelse weekblad The Economist.  In het onderzoek werden de voorspellingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voor de economische groei in 189 landen onder de loep genomen over een periode van vijftien jaar (1999 tot en met 2014). Gedurende deze periode waren er 220 omslagpunten van economische groei in het ene jaar naar economische krimp in het volgende jaar. Het IMF heeft er niet één zien aankomen.

De beurs is net zo onvoorspelbaar
Voor de beurs geldt precies hetzelfde als voor de economie. Beurskoersen zijn niet te voorspellen. Onderzoeken naar de beursvoorspellingen van analisten, vermogensbeheerders, economen, strategen en andere professionals laten elke keer weer zien dat hun voorspellingen niet beter zijn dan willekeur. Je kunt net zo goed een muntje opgooien.

Bij onrust op de beurs, zoals in de afgelopen weken het geval was, wordt vaak de vraag gesteld of het tijdelijk is of dat het misschien het begin is van een langere periode van dalende beurskoersen. Op deze vraag is maar één antwoord mogelijk: we weten het niet. Geen erg bevredigend antwoord; tenslotte heeft de mens een diepgewortelde behoefte aan duiding en verlangt naar zekerheid. Maar het is wel het enige eerlijke antwoord. 

Advies voor beleggers: doe niets
Ons advies is om onrust op de beurs te negeren. Het hoort er gewoon bij. Op de beurs zullen er goede en slechte tijden zijn. We weten alleen niet wanneer de ene periode overgaat in de andere. Daarom is het beter om niet aan market timing te doen. Met andere woorden: probeer niet in te schatten wanneer de beurs laag staat om dan in te stappen en wanneer de beurs hoog staat om dan uit te stappen. Beleggers die dit wel doen stappen veelal op het verkeerde moment in en uit. En behalen zo op lange termijn minder rendement dan als ze rustig waren blijven zitten en niets hadden gedaan. Zorg ervoor dat u met uw beleggingsportefeuille niet meer risico neemt dan u kunt en wilt lopen. En kijk verder niet meer naar uw beleggingen om. Houd koers. Altijd.

« Meer columns