Aandelen goedkoop?
De waarderingen van aandelen zijn lang niet meer zo laag geweest. Dit betekent dat aandelen 'goedkoop' zijn. Het betekent niet dat de bodem bereikt is.
Een vraag die momenteel veel mensen stellen is of na de forse koersdalingen aandelen nu goedkoop zijn. Het antwoord hierop is moeilijker dan het lijkt. Om te bepalen of een aandeel duur of goedkoop is gebruiken beleggers waarderingsmaatstaven. Daar zijn er een heleboel van. In deze column kijken we alleen naar de koers-winstverhouding, de bekendste en meeste gebruikte maatstaf.
Koers-winstverhouding
De koers-winstverhouding (k/w) van een aandeel is de koers van het aandeel gedeeld door de winst per aandeel. Een hoge k/w betekent dat een aandeel duur is. Een lage k/w betekent dat het goedkoop is. Zo lijkt deze maatstaf en het gebruik ervan heel eenvoudig. Maar schijn bedriegt. In de praktijk spelen allerlei lastige vragen. Zoals welke winstcijfers je moet gebruiken - in het verleden behaalde (in hoeverre zegt dit iets over de toekomst?) of verwachte toekomstige (veelal moeilijk te voorspellen en door analisten overschat)? En hoeveel hoger mag de koers-winstverhouding zijn bij een lage rentestand dan bij een hoge rentestand omdat bij een lage rente het alternatief voor beleggen in aandelen minder aantrekkelijk is? In deze column gaan we hier niet verder op in. Maar het geeft wel aan dat het berekenen en interpreteren van de koers-winstverhouding moeilijker is dan het lijkt. Voorzichtigheid is geboden.
Toen en nu
In de onderstaande tabel staat de koers-winstverhouding van drie breed gespreide aandelenindexen aan het begin van de kredietcrisis (zomer 2007) en nu (31 dec 2008).
| Aantal aandelen | k/w zomer 2007 | k/w eind 2008 |
MSCI World Index | 1.700 | 17 | 10 |
MSCI Europe Index | 500 | 15 | 8 |
MSCI Emerging Markets Index | 750 | 16 | 8 |
De koers-winstverhoudingen van deze indexen zijn gedaald naar het laagste niveau van de afgelopen vijfentwintig jaar. De k/w van de MSCI World Index is sinds begin jaren ’80 niet meer zo laag geweest. De k/w van de MSCI Emerging Markets Index is sinds oprichting in 1988 nog nooit zo laag geweest.
Wat zegt het ons?
Betekent dit nu dat aandelen goedkoop zijn? Ja, in vergelijking met de huidige winstniveau’s. Maar daaruit kan niet worden geconcludeerd dat de bodem nu wel zo’n beetje bereikt is en dat het onwaarschijnlijk is dat koersen nog verder dalen. Want als de winsten verder dalen dan kunnen de koersen nog altijd evenredig mee dalen zonder de koers-winstverhouding verder te drukken. Als bijvoorbeeld de winsten en de koersen beide met 25 procent afnemen, dan blijft de k/w hetzelfde. ‘Goedkoop’ is een relatief begrip.
Dit gezegd hebbende laat de historie wel zien dat er op lange termijn een duidelijk verband is tussen de waardering van aandelen op het moment van instappen en het rendement dat erop wordt behaald. De gemiddelde k/w van Amerikaanse aandelen sinds 1900 is ongeveer 15. Wie aandelen kocht bij een k/w van 15 had over de daaropvolgende tien jaar een gemiddeld rendement behaald van ongeveer 8 procent per jaar. Wie tegen een lagere k/w was ingestapt had meer rendement behaald – bij een k/w van minder dan 10, was het gemiddelde rendement meer dan 15 procent per jaar geweest. Wie tegen een hogere k/w was ingestapt had minder rendement behaald - bij een k/w van meer dan 20, was het gemiddelde rendement 4 tot 5 procent per jaar.
Richard Branson
In het verleden heeft instappen bij een k/w van minder dan 10 lange termijn beleggers dus gemiddeld aantrekkelijke rendementen opgeleverd, ook als achteraf bleek dat het moment van instappen niet het dieptepunt was en er nog verlies werd geleden voordat het beter werd. De succesvolle ondernemer Richard Branson lijkt er op dezelfde manier tegenaan te kijken. Bij zijn bezoek aan Nederland vorige week zei hij: ‘Om heel rijk te worden moet je sparen in de goede tijden en investeren in de slechte tijden.’
Hendrik Meesman is directeur van Meesman Index Investments. In deze column geeft Hendrik Meesman zijn persoonlijke mening over een bepaald onderwerp. Dit hoeft niet de mening te zijn van Meesman Index Investments. De informatie in deze column is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Vragen of reacties kunt u mailen naar h.meesman@meesman.nl.
