Column Hendrik Meesman, 16 november 2009

Wilt u bij beleggen de kans op verlies minimaliseren? Zorg dan voor brede spreiding. Dit is ook goed voor het rendement. Omdat de kans dan groter is dat u de aandelen die het verschil maken in portefeuille hebt.

Wat is het doel van beleggen: winst maximaliseren of verlies minimaliseren? Het antwoord is natuurlijk: dat hangt ervan af. De een gaat voor een zo hoog mogelijk rendement. Dat kan alleen door veel risico te nemen. Hierdoor kan het ook verkeerd uitpakken, maar dat hoort bij het spel. De ander wil vooral niet teveel risico nemen. Dat beperkt ook het rendement dat kan worden behaald. Maar die prijs is men graag bereid te betalen voor een goede nachtrust. In tijden van voorspoed op de beurs krijgt het streven naar rendement vaak de overhand. In mindere tijden is er weer meer aandacht voor het binnen de perken houden van risico.

Van groot belang is ook het doel waarvoor u belegt. Hoe belangrijk is het geld waarmee u belegt voor u? Met geld dat u nu of later echt nodig hebt, bijvoorbeeld om eerder te kunnen stoppen met werken, ter aanvulling van uw pensioen of om de hypotheek te kunnen aflossen, kunt u zich minder risico’s permitteren en zou het beperken van mogelijke verliezen leidend moeten zijn bij uw beleggingsbeslissingen. Met geld dat ‘over is’ – niet ergens voor bestemd is – kunt u in beginsel meer risico nemen en eerder de nadruk leggen op het behalen van een zo hoog mogelijk rendement.

Spreiding
Voor beleggers die het beperken van risico voorop stellen is de allerbelangrijkste regel: zorg voor spreiding. Zowel over beleggingscategorieën (zoals aandelen en obligaties) als over de onderliggende beleggingen. Dus niet al uw geld beleggen in aandelen van enkele of een handjevol bedrijven. Ook al zijn het grote, bekende Nederlandse multinationals.

Brede spreiding is niet alleen goed om het risico te beperken. Het is ook goed voor het rendement. Zoals blijkt uit een recente analyse van het rendement op Amerikaanse aandelen. Dimensional, een vooraanstaande Amerikaanse vermogensbeheerder, berekende het gemiddelde rendement op de hele Amerikaanse aandelenmarkt van 1926 tot en met eind 2008. Dat was 9,4 procent per jaar. Laat je echter elk jaar de 10 procent best presterende aandelen buiten beschouwing, dan resteert een gemiddeld jaarlijks rendement over dezelfde periode van nog maar 6,0% per jaar. Ga je nog een stap verder en laat je de top 25 procent buiten beschouwing, dan kom je uit op een gemiddeld rendement van min 1,0 procent per jaar. Een negatief rendement dus over een periode van meer dan tachtig jaar!

Stock picking
Uit andere onderzoeken weten we dat het rendement op de aandelenmarkt voor het leeuwendeel in slechts een beperkt aantal dagen wordt behaald. Dat maakt het zo moeilijk om met market timing (actief in en uit de markt stappen) een beter dan gemiddeld rendement te behalen. Uit deze cijfers blijkt dat het rendement op de aandelenmarkt ook door slechts een beperkt aantal aandelen wordt gegenereerd. Dit betekent dat beleggers die aan stock picking willen doen, beleggen in een mandje ‘zorgvuldig geselecteerde’ aandelen, hun aandelen wel bijzonder zorgvuldig moeten selecteren om een bovengemiddeld rendement te behalen. Voor elk aandeel geldt immers dat er elk jaar een kans is van 75 procent dat het niet tot de winnaars behoort die het marktrendement bepalen.

Don’t die poor
Met deze informatie kan je op twee manieren omgaan. Je kan hieruit concluderen dat als de 10 of 25 procent best presterende aandelen zo’n verschil maken, een portefeuille die alleen bestaat uit aandelen die tot die top 10 of 25 procent behoren ook een stuk beter moet scoren dan het marktgemiddelde. Dat klopt. Vergeet echter niet dat het erg moeilijk is om zo’n portefeuille van alleen maar winnaars samen te stellen. De kans is groter dat het niet lukt dan dat het wel lukt. En dan kom je bij de tweede conclusie die je hieruit kan trekken. Namelijk, dat een minder gelukkige selectie van aandelen al gauw tot gevolg heeft dat je op het marktgemiddelde achterblijft. En dan laat deze analyse de kosten nog buiten beschouwing.

Welke aanpak te prefereren is (de hele markt of stock picking), is een kwestie van persoonlijke voorkeur en omstandigheden. Voor een weloverwogen keuze is echter wel van belang dat de kans op succes op voorhand duidelijk is. William Bernstein, neuroloog en in Amerika bekende auteur van beleggingsboeken, adviseert particuliere beleggers voorzichtigheid en het beperken van verliezen voorop te stellen. In reactie op dit onderzoek zei hij: ‘Remember that the point of investing isn't to aim for the highest possible returns. It's to make sure you don't die poor.’