Versla het ABP
Column Hendrik Meesman, 7 september 2009
Het ABP (Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds) is het grootste pensioenfonds van Nederland. Het beheert ongeveer 180 miljard euro voor zo’n 2,7 miljoen mensen die voor de Nederlandse overheid of in het onderwijs werk(t)en. Het ABP behoort naar eigen zeggen tot de top drie grootste pensioenfondsen ter wereld en staat bekend om haar beleggingsexpertise.
Beleggingsresultaat
Het ABP deed onlangs verslag over de gang van zaken in de eerste helft van 2009. In de eerste zes maanden van dit jaar werd een rendement behaald van 4,5 procent. Dit resultaat werd gerealiseerd met een beleggingsportefeuille die bestond uit 45 procent vastrentende waarden (obligaties) en 49 procent zakelijke waarden (voornamelijk aandelen). De overige 6 procent zijn ‘overige beleggingen’ waaronder hedgefondsen.
In het persbericht werd ook ingegaan op het lange termijn rendement van het ABP. ‘De waarde van iedere in 1993 belegde € 100 is per 30 juni gegroeid naar € 262.’ Het gemiddelde jaarrendement tussen 1 januari 1993 en 30 juni 2009 was 6,0 procent.
Indexportefeuille
Hoe vergelijkt dit nou met een eenvoudige indexportefeuille met een soortgelijke beleggingsmix? De meest eenvoudige vergelijkbare indexportefeuille zou zijn: 50 procent wereldwijde aandelen (waarvan 80% MSCI World Index en 20% MSCI Emerging Markets Index, overeenkomstig het ABP) en 50 procent veilige obligaties (euro-gedenomineerde staatsobligaties, bijvoorbeeld de Barclays Euro Government Bond Index). Zo’n indexportefeuille had in de eerste helft van 2009 een rendement behaald van 6,6 procent. Sinds 1993 was het jaarrendement 7,0 procent. Eén procent per jaar beter dan het ABP. Met deze portefeuille was de inleg van €100 in 1993 aangegroeid tot € 306 in plaats van € 262.
Variaties
Wordt de indexportefeuille iets anders ingevuld, dan rolt er uiteraard ook een ander rendement uit de berekeningen. We hebben verschillende varianten doorgerekend. Onder andere met 40 procent aandelen en 60 procent obligaties i.p.v. 50:50 (rendement sinds 1993 is dan 7,1%), met Europese aandelen in plaats van wereldwijde aandelen (rendement sinds 1993 is dan 7,9%) en zonder aandelen emerging markets in de aandelenportefeuille (rendement sinds 1993 is dan 6,5%). En alle mogelijke combinaties hiervan. In sommige gevallen komt het gemiddelde rendement wat lager uit, in anderen wat hoger. In alle gevallen echter was het gemiddelde rendement sinds 1993 meer dan 6,0 procent per jaar.
Kosten
Bij de hierboven berekende resultaten van de indexportefeuille is geen rekening gehouden met kosten. Die zitten wel in het rendement van het ABP. Daar moet dus nog voor worden gecorrigeerd. Met welke kosten je dan moet rekenen, hangt af van wie de belegger is. Een particuliere belegger betaalt jaarlijks zo’n 0,5 procent voor een aandelenindexfonds en 0,3 procent voor een obligatie-indexfonds. Rekening houdend met deze kosten liggen de resultaten van de eenvoudige indexportefeuilles wat lager dan hierboven weergegeven maar nog steeds in alle gevallen hoger dan 6,0 procent per jaar.
Een groot pensioenfonds als het ABP kan tegen veel lagere kosten in indexfondsen beleggen of zelf de index volgen. Indexbeleggen kost het ABP hooguit een paar ‘basispunten’ (honderdsten van een procentpunt). Het verschil tussen bruto en nettorendement is dan vrijwel te verwaarlozen.
Kanttekening
Het ABP belegt niet alleen in staatsobligaties en aandelen van grote ondernemingen maar ook in andere beleggingscategorieën zoals bedrijfsobligaties, aandelen van kleine bedrijven, onroerend goed, infrastructuur, private equity, grondstoffen en hedgefondsen. De bovenstaande vergelijking is dan ook niet bedoeld om een oordeel te vellen over hoe het ABP presteert – daarvoor is een andere vergelijkingsmaatstaf nodig die beter weerspiegelt waarin het ABP allemaal belegt. Waar dient deze vergelijking dan wel voor? Om te laten zien dat een particuliere belegger met een eenvoudige indexportefeuille niet onder hoeft te doen voor één van de grootste en meest deskundige pensioenfondsen ter wereld. Met ongeveer hetzelfde risico is een even goed zo niet beter beleggingsresultaat te behalen.
Meer columns
Hendrik Meesman is directeur van Meesman Index Investments. In deze column geeft Hendrik Meesman zijn persoonlijke mening over een bepaald onderwerp. Dit hoeft niet de mening te zijn van Meesman Index Investments. De informatie in deze column is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Vragen of reacties kunt u mailen naar h.meesman@meesman.nl.
