Beleggen in opkomende markten
Column Hendrik Meesman, 24 juli 2009
Opkomende markten: de koersen stijgen, de belangstelling ook. Maar hoe kan je deze markten het beste bespelen? Kosten blijken ook hier doorslaggevend.
De belangstelling voor beleggen in aandelen van opkomende landen (emerging markets) neemt weer toe. Ongetwijfeld omdat de aandelenbeurzen in Azië, Latijns Amerika en Oost Europa de afgelopen maanden omhoog zijn gespoten. Na zo’n 60% van zijn waarde te hebben verloren tijdens de kredietcrisis, staat de MSCI Emerging Markets Index inmiddels weer bijna 60% hoger dan op het dieptepunt van eind november 2008. Sinds 9 maart dit jaar, toen de beurzen in Nederland en andere ontwikkelde landen hun dieptepunt bereikte, is de MSCI Emerging Markets Index zo’n 50% in waarde gestegen. Al met al toch zo’n 15% meer dan de Nederlandse AEX Index.
Lange termijn rendement
Ook op lange termijn presteren de aandelenmarkten van opkomende markten beter. In de tien jaar tot en met eind 2008 was het rendement op de MSCI Emerging Markets Index gemiddeld 7,5% per jaar terwijl de meeste aandelenbeurzen van ontwikkelde landen over deze bijzonder slechte beursperiode een licht negatief rendement laten zien. En over de afgelopen twintig jaar (tot en met eind 2008) was beleggen in opkomende markten ongeveer twee keer zo profijtelijk als in ontwikkelde markten: 10% versus 5% (in Amerikaanse dollars gemeten). Interessant is overigens dat vooral de Latijns Amerikaanse beurzen de afgelopen twintig jaar erg goed hebben gepresteerd. Aanzienlijk beter dan de Aziatische beurzen.
En het risico?
Veel beleggers associëren opkomende markten met economische crises, devaluerende valuta’s, overheden die hun betalingsverplichtingen niet nakomen, politieke instabiliteit enzovoort. Begrijpelijk. Lange tijd rolde men inderdaad van de ene crisis in de andere. Inmiddels is dit echter een achterhaald beeld. De afgelopen tien jaar gaat het veel beter. Veel landen lijken de lessen van de Azië crisis eind jaren ’90 goed te hebben geleerd en voeren sindsdien een veel verstandiger economisch, monetair en fiscaal beleid. Het koppelen van valuta’s aan de dollar is vrijwel overal afgezworen, de valutareserves zijn enorm, de schulden (in zowel de publieke als de private sector) zijn veel lager dan bij ons etc. Uitzonderingen zijn er natuurlijk nog wel. Zoals Argentinië. Maar tegenwoordig slaat de brand in één land veel minder snel over naar een ander. De meeste opkomende landen lijken de kredietcrisis beter door te komen dan wij in het Westen.
En gedurende de twee grote bear markets (periodes van langdurig dalende beurskoersen) van deze eeuw deden de aandelenmarkten van opkomende landen niet onder voor die van ontwikkelde landen. Tijdens de sluipkrach van 2000 t/m 2003 verloor de MSCI Emerging Markets Index ongeveer de helft van zijn waarde, iets minder dan de MSCI World Index. In de kredietcrisis liep de schade in opkomende markten van hoogte- naar dieptepunt op tot zo’n 60%, een paar procent meer dan de MSCI World Index.
Hoeveel in opkomende markten?
Een veelgestelde vraag is hoeveel je in opkomende landen moet beleggen. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. De aandelenmarkten van opkomende landen vertegenwoordigen ongeveer 15% van de totale beurswaarde wereldwijd. Hun economieën zijn daarentegen goed voor bijna een kwart van de wereldproductie. Twintig tot vijfentwintig procent van de aandelenportefeuille in opkomende landen beleggen lijkt dan redelijk.
Hoe moet je beleggen in opkomende markten?
Zelf beleggen in aandelen van opkomende landen is als particuliere belegger lastig. Om allerlei redenen. Gebrek aan toegang tot bepaalde markten, informatieachterstand, hoge kosten, ondoorzichtige prijsvorming etc… Maar ook als niet zo ingewikkeld zou zijn, dan is het nog niet aan te raden. Er is geen enkele reden om te denken dat particuliere beleggers succesvoller zouden zijn met beleggen in opkomende markten dan in ontwikkelde markten, en daar zijn de resultaten al teleurstellend genoeg.
U zult het dus moeten uitbesteden. Dan komen de beleggingsfondsen in beeld. Keuze genoeg. Elke bank en vermogensbeheerder heeft wel een emerging markets fonds. Maar hoe kiest u dan een goed presterend fonds? Een bekend onderzoek van de Amerikaanse hoogleraren Gottesman en Morey naar de prestaties van emerging markets beleggingsfonds biedt uitkomst.¹ Zij onderzochten allerlei kenmerken van emerging markets beleggingsfondsen (historische rendementen, kosten, omzet, omvang, hoe lang de beheerder er zat en Morningstar rating) om te zien welke een voorspellende waarde had. Van alle kenmerken was er maar één die je kon gebruiken om de toekomstig prestatie te voorspellen: de kosten. Hun conclusie: ‘Emerging market funds with lower expense ratios predict better future fund performance.’
Weer kosten
Als kosten zo belangrijk zijn roept dit natuurlijk de vraag op of je dan niet beter in een indexfonds kan beleggen. Volgens de professoren wel: ‘Index funds, with their lower fees, should be considered by investors searching for superior fund performance.’ Hetgeen wordt bevestigd door onderzoek van Standard & Poor’s, de Amerikaanse leverancier van informatie over financiële markten. In een recent onderzoek naar Amerikaanse emerging markets fondsen kon maar liefst 90% over een periode van vijf jaar de index niet bijbenen. De in Europa gevestigde emerging markets fondsen doen het niet veel beter. In de tien jaar tot en met eind 2008 bleef 80% achter bij de index, volgens onderzoek van de Amerikaanse vermogensbeheerder Vanguard. Ook in emerging markets maken kosten het verschil.
Column Hendrik Meesman, 24 juli 2009
Opkomende markten: de koersen stijgen, de belangstelling ook. Maar hoe kan je deze markten het beste bespelen? Kosten blijken ook hier doorslaggevend.
De belangstelling voor beleggen in aandelen van opkomende landen (emerging markets) neemt weer toe. Ongetwijfeld omdat de aandelenbeurzen in Azië, Latijns Amerika en Oost Europa de afgelopen maanden omhoog zijn gespoten. Na zo’n 60% van zijn waarde te hebben verloren tijdens de kredietcrisis, staat de MSCI Emerging Markets Index inmiddels weer bijna 60% hoger dan op het dieptepunt van eind november 2008. Sinds 9 maart dit jaar, toen de beurzen in Nederland en andere ontwikkelde landen hun dieptepunt bereikte, is de MSCI Emerging Markets Index zo’n 50% in waarde gestegen. Al met al toch zo’n 15% meer dan de Nederlandse AEX Index.
Lange termijn rendement
Ook op lange termijn presteren de aandelenmarkten van opkomende markten beter. In de tien jaar tot en met eind 2008 was het rendement op de MSCI Emerging Markets Index gemiddeld 7,5% per jaar terwijl de meeste aandelenbeurzen van ontwikkelde landen over deze bijzonder slechte beursperiode een licht negatief rendement laten zien. En over de afgelopen twintig jaar (tot en met eind 2008) was beleggen in opkomende markten ongeveer twee keer zo profijtelijk als in ontwikkelde markten: 10% versus 5% (in Amerikaanse dollars gemeten). Interessant is overigens dat vooral de Latijns Amerikaanse beurzen de afgelopen twintig jaar erg goed hebben gepresteerd. Aanzienlijk beter dan de Aziatische beurzen.
En het risico?
Veel beleggers associëren opkomende markten met economische crises, devaluerende valuta’s, overheden die hun betalingsverplichtingen niet nakomen, politieke instabiliteit enzovoort. Begrijpelijk. Lange tijd rolde men inderdaad van de ene crisis in de andere. Inmiddels is dit echter een achterhaald beeld. De afgelopen tien jaar gaat het veel beter. Veel landen lijken de lessen van de Azië crisis eind jaren ’90 goed te hebben geleerd en voeren sindsdien een veel verstandiger economisch, monetair en fiscaal beleid. Het koppelen van valuta’s aan de dollar is vrijwel overal afgezworen, de valutareserves zijn enorm, de schulden (in zowel de publieke als de private sector) zijn veel lager dan bij ons etc. Uitzonderingen zijn er natuurlijk nog wel. Zoals Argentinië. Maar tegenwoordig slaat de brand in één land veel minder snel over naar een ander. De meeste opkomende landen lijken de kredietcrisis beter door te komen dan wij in het Westen.
En gedurende de twee grote bear markets (periodes van langdurig dalende beurskoersen) van deze eeuw deden de aandelenmarkten van opkomende landen niet onder voor die van ontwikkelde landen. Tijdens de sluipkrach van 2000 t/m 2003 verloor de MSCI Emerging Markets Index ongeveer de helft van zijn waarde, iets minder dan de MSCI World Index. In de kredietcrisis liep de schade in opkomende markten van hoogte- naar dieptepunt op tot zo’n 60%, een paar procent meer dan de MSCI World Index.
Hoeveel in opkomende markten?
Een veelgestelde vraag is hoeveel je in opkomende landen moet beleggen. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. De aandelenmarkten van opkomende landen vertegenwoordigen ongeveer 15% van de totale beurswaarde wereldwijd. Hun economieën zijn daarentegen goed voor bijna een kwart van de wereldproductie. Twintig tot vijfentwintig procent van de aandelenportefeuille in opkomende landen beleggen lijkt dan redelijk.
Hoe moet je beleggen in opkomende markten?
Zelf beleggen in aandelen van opkomende landen is als particuliere belegger lastig. Om allerlei redenen. Gebrek aan toegang tot bepaalde markten, informatieachterstand, hoge kosten, ondoorzichtige prijsvorming etc… Maar ook als niet zo ingewikkeld zou zijn, dan is het nog niet aan te raden. Er is geen enkele reden om te denken dat particuliere beleggers succesvoller zouden zijn met beleggen in opkomende markten dan in ontwikkelde markten, en daar zijn de resultaten al teleurstellend genoeg.
U zult het dus moeten uitbesteden. Dan komen de beleggingsfondsen in beeld. Keuze genoeg. Elke bank en vermogensbeheerder heeft wel een emerging markets fonds. Maar hoe kiest u dan een goed presterend fonds? Een bekend onderzoek van de Amerikaanse hoogleraren Gottesman en Morey naar de prestaties van emerging markets beleggingsfonds biedt uitkomst.¹ Zij onderzochten allerlei kenmerken van emerging markets beleggingsfondsen (historische rendementen, kosten, omzet, omvang, hoe lang de beheerder er zat en Morningstar rating) om te zien welke een voorspellende waarde had. Van alle kenmerken was er maar één die je kon gebruiken om de toekomstig prestatie te voorspellen: de kosten. Hun conclusie: ‘Emerging market funds with lower expense ratios predict better future fund performance.’
Weer kosten
Als kosten zo belangrijk zijn roept dit natuurlijk de vraag op of je dan niet beter in een indexfonds kan beleggen. Volgens de professoren wel: ‘Index funds, with their lower fees, should be considered by investors searching for superior fund performance.’ Hetgeen wordt bevestigd door onderzoek van Standard & Poor’s, de Amerikaanse leverancier van informatie over financiële markten. In een recent onderzoek naar Amerikaanse emerging markets fondsen kon maar liefst 90% over een periode van vijf jaar de index niet bijbenen. De in Europa gevestigde emerging markets fondsen doen het niet veel beter. In de tien jaar tot en met eind 2008 bleef 80% achter bij de index, volgens onderzoek van de Amerikaanse vermogensbeheerder Vanguard. Ook in emerging markets maken kosten het verschil.
¹ Predicting Emerging Market Mutual Fund Performance, A. Gottesman en M.R. Morey (2006)
Meer columns
Hendrik Meesman is directeur van Meesman Index Investments. In deze column geeft Hendrik Meesman zijn persoonlijke mening over een bepaald onderwerp. Dit hoeft niet de mening te zijn van Meesman Index Investments. De informatie in deze column is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Vragen of reacties kunt u mailen naar h.meesman@meesman.nl.
