Eenvoud loont
Tijdens de pensioencrisis hebben pensioenfondsen grote verzliezen gemaakt. Een eenvoudige beleggingsportefeuille was net zo goed geweest.
De grootste beleggers van Nederland zijn de pensioenfondsen. Zij beheren in totaal zo’n 700 miljard euro, meer dan we met z’n allen in dit land jaarlijks produceren. Het grootste Nederlandse pensioenfonds is het ABP dat zo’n € 175 miljard beheert. Op de tweede plaats staat het Pensioenfonds Zorg & Welzijn met een beheerd vermogen van circa € 70 miljard.
Zelf doen & uitbesteden
Enkele, veelal grotere, pensioenfondsen beheren hun vermogen grotendeels zelf. Hiervoor heeft APG, de uitvoerder van het ABP pensioenfonds, meer dan tweeduizend mensen in dienst. Bij PGGM, de uitvoerder van het Pensionfonds Zorg & Welzijn, werken ongeveer duizend mensen. De meeste pensioenfondsen hebben het beheer echter vrijwel geheel uitbesteed. Aan verschillende vermogensbeheerders. Voor elke soort belegging (b.v. hoogrentende obligaties, Aziatische aandelen van kleinere bedrijven) gaat men op zoek naar de ‘beste’ beheerder. Daarbij kunnen zij kiezen uit een enorm scala van gerenommeerde vermogensbeheerders uit de hele wereld. Voor de grote Nederlandse pensioenspaarpot staan ze allemaal in de rij.
Rendement kredietcrisis
Ondanks alle expertise die zij zelf hebben of, via de deskundigen die zij inhuren, toegang toe hebben, zijn pensioenfondsen door de kredietcrisis hard getroffen. In de tabel staan de rendementen van de vijf grootste Nederlandse pensioenfondsen in 2007 en 2008. Met eronder het rendement van een eenvoudige beleggingsportefeuille die elke particuliere belegger zelf kan samenstellen. Deze portefeuille heeft een beleggingsmix (half aandelen, half obligaties) die grofweg overeenkomt met de mix die veel pensioenfondsen aanhouden. Het aandelenbelang is voor 80% belegd in aandelen uit ontwikkelde landen (de MSCI World Index) en 20% in aandelen uit opkomende landen (de MSCI Emerging Markets Index). Het obligatiebelang is belegd in staatsobligaties die in euro’s noteren (de Barclays Euro Government Bond Index). Voor de particuliere belegger die het simpel wil houden, is dit de manier om een goed gespreide beleggingsportefeuille in te vullen. De rendementen zijn inclusief kosten.
| Pensioenfonds | 2007 | 2008 | Gemiddeld |
ABP | 3,8% | -20,2% | -9,0% |
Zorg & Welzijn | 8,8% | -20,2% | -6,8% |
Metaal & Techniek (PMT) | 5,9% | -20,6% | -8,3% |
Metalektro (MTE) | 5,4% | -17,8% | -6,9% |
Spoorwegpensioenfonds (SPF) | 5,0% | -19,2% | -7,9% |
|
|
|
|
50% aandelen / 50% obligaties | 2,6% | -15,9% | -7,1% |
De vergelijking tussen de pensioenfondsen en de eenvoudige particuliere beleggingsportefeuille is natuurlijk niet helemaal zuiver. De genoemde pensioenfondsen beleggen niet precies de helft van hun vermogen in aandelen en obligaties. Bovendien bestaan de obligatiebeleggingen niet alleen uit staatsobligaties maar ook bedrijfsobligaties. En beleggen zij in allerlei andere beleggingscategorieën zoals vastgoed, grondstoffen, private equity (niet-beursgenoteerde aandelen) en hedgefondsen. Maar het doel is ook niet om een oordeel te vellen over de prestaties van de pensioenfondsen – daarvoor is een andere vergelijkingsmaatstaf nodig. Deze vergelijking dient alleen om te illustreren dat, in ieder geval in deze crisis, een eenvoudige beleggingsportefeuille van breed gespreide indexfondsen net zo goed – zo niet beter – zou hebben gepresteerd als de grootste Nederlandse pensioenfondsen. En waarschijnlijk een stuk beter dan de meeste kleine pensioenfondsen in Nederland. Eenvoud loont. Het is een van de belangrijkste lessen uit de kredietcrisis.
Meer columns
Hendrik Meesman is directeur van Meesman Index Investments. In deze column geeft Hendrik Meesman zijn persoonlijke mening over een bepaald onderwerp. Dit hoeft niet de mening te zijn van Meesman Index Investments. De informatie in deze column is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Vragen of reacties kunt u mailen naar h.meesman@meesman.nl.
